Zwanger en ZZP'er: Uitkering, Verzekering en je Bedrijf
Zwanger als zelfstandige: waar heb je recht op?
Als zelfstandig ondernemer regel je tijdens je zwangerschap alles zelf — van uitkering tot vervanging. Gelukkig biedt de Zelfstandige en Zwanger-regeling (ZEZ) een financieel vangnet. In dit artikel lees je hoe de regeling werkt, welke verzekeringen verstandig zijn en hoe je je bedrijf kunt voorbereiden op je verlof.
ZEZ-uitkering in het kort
Duur: minimaal 16 weken (20 weken bij tweeling/meerling)
Uitkering: maximaal het wettelijk minimumloon (in 2026: € 14,71 bruto/uur)
Inclusief: 8% vakantiegeld
Geen premie: je betaalt er niets voor — je hebt er automatisch recht op
Doorwerken: mag, zonder gevolgen voor je uitkering
Wat is de ZEZ-uitkering?
De ZEZ-regeling (Zelfstandig en Zwanger) is een zwangerschaps- en bevallingsuitkering van het UWV, speciaal voor zelfstandig ondernemers. Je hebt er recht op als je op de dag vóór de start van het verlof werkt als zelfstandige — met of zonder personeel, als freelancer, dga, meewerkend partner, artiest of alfahulp.
De uitkering duurt minimaal 16 weken en gaat doorgaans 4 tot 6 weken vóór de uitgerekende datum in. Na de bevalling heb je altijd recht op minstens 10 weken uitkering. Bij een tweeling of meerling is de duur minimaal 20 weken.
Hoogte van de uitkering
De hoogte hangt af van het aantal uren dat je in het voorgaande kalenderjaar als zelfstandige hebt gewerkt:
1.225 uur of meer: je ontvangt de maximale uitkering, gelijk aan het wettelijk minimumloon. Bij een 40-urige werkweek is dat in 2026 ca. € 2.294 bruto per maand.
Minder dan 1.225 uur: het UWV berekent de uitkering op basis van je winst in het voorgaande kalenderjaar, of het gemiddelde van de laatste 5 jaar (het hogere bedrag geldt).
Rekenvoorbeeld
Hoe vraag je de ZEZ aan?
Je kunt de ZEZ-uitkering aanvragen vanaf week 24 van je zwangerschap.
Dien de aanvraag uiterlijk 2 weken vóór de gewenste startdatum in via Mijn UWV (DigiD vereist).
Voeg een zwangerschapsverklaring van je verloskundige of arts toe.
Het UWV kan vragen om informatie over je gewerkte uren en winstgegevens.
Je ontvangt binnen 2 weken een ontvangstbevestiging. De beslissing volgt doorgaans kort na de startdatum van je verlof.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
De ZEZ-uitkering biedt een basisinkomen tijdens je verlof, maar dekt geen inkomensverlies door ziekte — ook niet als die ziekte verband houdt met de zwangerschap. Daarom is het voor zelfstandige ondernemers verstandig om een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) te overwegen.
Sommige AOV-polissen bieden specifieke dekking voor zwangerschaps- en bevallingsgerelateerde klachten. Let op:
Je AOV-uitkering kan naast de ZEZ-uitkering lopen.
Sommige verzekeraars verlagen hun uitkering als je ook een ZEZ-uitkering ontvangt — controleer de polisvoorwaarden.
Ben je vrijwillig verzekerd bij het UWV voor de Ziektewet? Dan ontvang je mogelijk een aanvullende uitkering van 100% van het verzekerde dagloon.
Belasting en toeslagen
De ZEZ-uitkering heeft gevolgen voor je belastingaangifte en toeslagen:
De ZEZ-uitkering moet in je aangifte worden opgegeven als loon.
Een uitkering uit een AOV wordt behandeld als periodieke uitkering — een ander fiscaal regime.
Door onbetaald verlof kan je inkomen dalen, wat gevolgen kan hebben voor inkomensafhankelijke toeslagen (huurtoeslag, kinderopvangtoeslag, zorgtoeslag).
Je bedrijf tijdens het verlof
Als zzp'er heb je geen team dat het werk overneemt. Een goede voorbereiding is daarom essentieel:
Als je (deels) doorwerkt
Doorwerken tijdens je ZEZ-uitkering mag en heeft geen gevolgen voor de hoogte van je uitkering.
Overweeg om alleen kleine, flexibele taken te doen en grotere projecten uit te stellen of uit te besteden.
Als je volledig stopt
Informeer klanten en opdrachtgevers tijdig over je verlof en verwachte terugkeerdatum.
Rond lopende opdrachten zoveel mogelijk af vóór je verlof.
Overweeg een vervanger in te schakelen via een uitzendbureau — het UWV kan de ZEZ-uitkering direct aan het bureau uitbetalen.
Je hoeft je bedrijf niet uit te schrijven bij de KVK voor tijdelijk verlof.
Samenvatting
Als zelfstandige heb je recht op minimaal 16 weken ZEZ-uitkering (20 bij meerling).
De maximale uitkering is gelijk aan het wettelijk minimumloon (bij ≥ 1.225 gewerkte uren).
Vraag de uitkering aan bij het UWV, uiterlijk 2 weken vóór je verlof.
Een AOV biedt extra bescherming bij ziekte gerelateerd aan de zwangerschap.
Doorwerken tijdens de uitkering mag zonder gevolgen.
Geef inkomenswijzigingen direct door aan de Belastingdienst voor je toeslagen.
Veelgestelde vragen
Moet ik een premie betalen voor de ZEZ-uitkering?
Nee. De ZEZ is een wettelijke regeling waar iedere zelfstandige automatisch recht op heeft, zonder dat je er premie voor betaalt. Je hoeft alleen een aanvraag in te dienen bij het UWV.
Mag ik doorwerken tijdens mijn ZEZ-uitkering?
Ja, dat mag. Het heeft geen gevolgen voor de hoogte van je uitkering. Je bepaalt zelf wanneer en hoeveel je werkt tijdens je verlof.
Hoeveel krijg ik als ik minder dan 1.225 uur heb gewerkt?
Dan berekent het UWV de uitkering op basis van je winst in het voorgaande kalenderjaar, of het gemiddelde van de laatste 5 jaar. Het hogere bedrag geldt. De uitkering is altijd lager dan het minimumloon.
Kan ik ZEZ en AOV combineren?
Ja. Je kunt naast je ZEZ-uitkering ook een uitkering ontvangen uit je AOV. Wel kan je verzekeraar de AOV-uitkering verlagen als je ook ZEZ ontvangt. Controleer de voorwaarden van je polis.
Wat als ik te laat aanvraag?
Je kunt de ZEZ-uitkering tot 1 jaar na je uitgerekende datum met terugwerkende kracht aanvragen. Het UWV betaalt dan alleen de weken uit die binnen dat jaar vallen, en de uitkering kan lager uitvallen dan wanneer je op tijd had aangevraagd.
Moet ik mijn bedrijf uitschrijven bij de KVK als ik met verlof ga?
Nee, dat hoeft niet. Je blijft ingeschreven bij de KVK. Je bedrijf uitschrijven is alleen nodig als je definitief stopt met ondernemen.
Terug aan het werk na je verlof? Met MijnOnlineFactuur.nl maak je eenvoudig professionele facturen en houd je je administratie op orde — zodat je je kunt concentreren op wat echt telt.
